(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.69. అధ్యాయః 069
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
యుధిష్ఠిరేణ కర్ణశరవిక్షతస్యాత్మనో దిదృక్షయా స్వశిబిరముపాగతౌ కృష్ణార్జునౌ దృష్ట్వా పార్థేన రాధేయస్య వధభ్రమేణ పార్థస్య ప్రశంసనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-69-0x(5001)(58355)
[అథోపయాతౌ పృథులోహితాక్షౌ
శరాచితాంగౌ రుధిరప్రదిగ్ధౌ।
సమీక్ష్య సేనాగ్రనరప్రవీరౌ
యుధిష్ఠిరో వాక్యమిదం బభాషే॥] 8-69-1(58356)
తతో యుధిష్ఠిరో దృష్ట్వా సహితౌ కేశవార్జునౌ।
హతమాధిరథిం మేనే సంఖ్యే గాండీవధన్వనా॥ 8-69-2(58357)
తావభ్యనందత్కౌంతేయః సాంనా పరమవల్గునా।
స్మితపూర్వమమిత్రఘ్న పూజయన్భరతర్పభ॥ 8-69-3(58358)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 8-69-4x(5002)
స్వాగతం దేవకీపుత్ర స్వాగతం తే ధనంజయ।
ప్రియం మే దర్శనం వాఢం యువయోర్నరసింహయోః॥ 8-69-4(58359)
అరిష్టయోరక్షతయోః కర్ణం హత్వా మహారథం।
ఆశీవిపసమం యుద్ధే సర్వశస్త్రవిశారదం॥ 8-69-5(58360)
అగ్రగం ధార్తరాష్ట్రాణాం సర్వేషాం శర్మ వర్మ చ।
రక్షితం వృషసేనేన సుపేణేన చ ధన్వినా॥ 8-69-6(58361)
అనుజ్ఞాతం మహావీర్యం రామేణాస్త్రే సుదుర్జయం।
అగ్ర్యం సర్వస్య లోకస్య రథినం లోకవిశ్రుతం॥ 8-69-7(58362)
త్రాతారం ధార్తరాష్ట్రాణాం గంతారం వాహినీముఖే।
హంతారం పరసైన్యానామమిత్రగణమర్దనం॥ 8-69-8(58363)
దుర్యోధనహితే యుక్తమస్మద్దుఃఖాయ చోద్యతం।
అప్రధృష్యం మహాయుద్ధే దేవైరపి సవాసవైః॥ 8-69-9(58364)
అనలానిలయోస్తుల్యం తేజసా చ బలేన చ।
పాతాలమివ గంభీరం సుహృదాం నందివర్ధనం॥ 8-69-10(58365)
అంతకం మమ మిత్రాణాం హత్వా కర్ణం మహామృధే।
దిష్ట్యా యువామనుప్రాప్తౌ హత్వాఽసురమివామరౌ॥ 8-69-11(58366)
తేన యుద్ధమభీతేన మయాఽద్యాప్యచ్యుతార్జునౌ।
కృతం ఘోరం మహాబాహూ ధృష్టద్యుంనస్య పశ్యతః।
అంతకేనేవ క్రుద్ధేన ప్రజాః సర్వా జిఘాంసతా॥ 8-69-12(58367)
తేన కేతుశ్చ మే చ్ఛిన్నో హతౌ చ పార్ష్ణిసారథీ।
హతవాహః కృతశ్చాస్మి యుయుధానస్య పశ్యతః॥ 8-69-13(58368)
ధృష్టద్యుంనస్య యమయోర్వీరస్య చ శిఖండినః।
పశ్యతాం ద్రౌపదేయానాం శతద్రోశ్చ మహాత్మనః॥ 8-69-14(58369)
ఏతాంజిత్వా మహావీర్యః కర్ణః శత్రుగణాన్బహూన్।
జితవాన్మాం మహాబాహో యతమానో మహారణే॥ 8-69-15(58370)
అనుసృత్య చ మాం యుద్ధే పరుషాణ్యుక్తవాన్బహు।
తత్ర తత్ర యుధాం శ్రేష్ఠ పరిభూయ న సంశయః॥ 8-69-16(58371)
భీమసేనప్రభావాత్తు యజ్జీవామి ధనంజయ।
బహునాత్ర కిముక్తేన హతే సోఢుం సముత్సహే॥ 8-69-17(58372)
త్రయోదశాహం వర్షాణి యస్మాద్భీతో ధనంజయ।
న స్మ నిద్రాం లభే రాత్రౌ న చాహని సుఖం క్వచిత్॥ 8-69-18(58373)
తస్య ద్వేషేణ సంయుక్తః పరిదహ్యే ధనంజయ।
ఆత్మనో మరణం జానన్వాధ్రీణస ఇవ ద్విజః॥ 8-69-19(58374)
తస్యాయమగమత్కాలశ్చింతయానస్య మే చిరం।
కథం కర్ణో మయా శక్యో యుద్ధే క్షపయితుం భవేత్॥ 8-69-20(58375)
జాగ్రత్స్వపంశ్చ కౌంతేయ కర్ణమేవ స్మరాహ్యహం।
పశ్యామి తత్రతత్రైవ కర్ణభూతమిదం జగత్॥ 8-69-21(58376)
యత్ర యత్ర హి గచ్ఛామి కర్ణాద్భీతో ధనంజయ।
తత్ర తత్ర హి పశ్యామి కర్ణమేవాగ్రతః స్థితం॥ 8-69-22(58377)
సోఽహం తేనైవ వీరేణ సమరేష్వపలాయినా।
సహయః సరథః పార్థ జిత్వా జీవన్విసర్జితః॥ 8-69-23(58378)
కో ను మే జీవితేనార్థో రాజ్యేనార్థో భవేత్పునః।
మమైవం విక్షతస్యాద్య కర్ణేనాహవశోభినా॥ 8-69-24(58379)
న ప్రాప్తపూర్వం యద్భీష్మాత్కృపాద్ద్రోణాచ్చ సంయుగే।
తత్ప్రాప్తమద్య మే యుద్ధే సూతపుత్రాన్మహారథాత్॥ 8-69-25(58380)
స త్వాం పృచ్ఛామి కౌంతేయ యథా న కుశలస్తథా।
తన్మమాచక్ష్వ కార్త్స్న్యేన యథా కర్ణో హతస్త్వయా॥ 8-69-26(58381)
శక్రతుల్యబలో యుద్ధే యమతుల్యః పరాక్రమే।
రామతుల్యస్తథాస్త్రేషు స కథం తే నిషూదితః॥ 8-69-27(58382)
మహారథసమాఖ్యాతః సర్వయుద్ధవిశారదః।
ధనుర్ధరాణాం ప్రవరః సర్వేషాం వై సదార్జున॥ 8-69-28(58383)
పూజితో ధృతరాష్ట్రేణ సపుత్రేణ విశాంపతే।
త్వదర్థమేవ రాధేయః స కథం నిహతస్త్వయా॥ 8-69-29(58384)
ధార్తరాష్ట్రస్య యోద్ధారః సర్వ ఏవ సదార్జున।
తవ మృత్యుం రణే కర్ణం మన్యంతే పురుషర్షభ॥ 8-69-30(58385)
స త్వయా పురుషవ్యాఘ్ర కథం యుద్ధే నిషూదితః।
తన్మమాచక్ష్వ కౌంతేయ యథా కర్ణో హతస్త్వయా॥ 8-69-31(58386)
సోత్సేధమస్య చ శిరః పశ్యతాం సుహృదాం హృతం।
త్వయా పురుషశార్దూల సింహేనేవ యథా రురోః॥ 8-69-32(58387)
సర్వా దిశః పర్యపతత్త్వదర్థం
త్వాం సూతపుత్రః సమరే పరీప్సన్।
దిత్సన్నృణాం శకటం రత్నపూర్ణం
కథం త్వయాసౌ నిహతోఽద్య కర్ణః॥ 8-69-33(58388)
త్వయా రణే నిహతః సూతపుత్రః
కచ్చిత్కృతం మే పరమం త్వయాద్య
ప్రియం రణే సూతపుత్రం నిహత్య॥ 8-69-34(58389)
సర్వా దిశః పర్యపతత్త్వదర్థం
ముదాన్వితో గర్వితః సూతపుత్రః।
స శూరమానీ సమరే సమేత్య
కచ్చిత్త్వయా నిహతః సూతపుత్రః॥ 8-69-35(58390)
రాజ్యం పరం హస్తిగవాశ్వయుక్తం
రథం దిత్సుర్యః పరేభ్యస్త్వర్దర్థే।
త్వయా రణే స్పర్ధతే యః స పాపః
కచ్చిత్త్వయా నిహతః పాపబుద్ధిః॥ 8-69-36(58391)
యోఽసౌ నిత్యం శౌర్యమదేన మత్తో
వికత్థతే సంసది కౌరవాణాం।
ప్రీత్యర్థం వై తాత సుయోధనస్య
కచ్చిత్స పాపో నిహతస్త్వయాద్య॥ 8-69-37(58392)
కచ్చిత్సమాగంయ ధనుఃప్రముక్తై--
స్త్వత్ప్రేషితైర్లోహమయైర్విహంగైః।
శేతే భిన్నః పాంసుషు సూతపుత్రః
కచ్చిద్భగ్రౌ ధార్తరాష్ట్రస్య బాహూ॥ 8-69-38(58393)
యోఽసౌ సదా శ్లాఘతే రాజమధ్యే
దుర్యోధనం హర్షయందర్పయుక్తః।
హంతాఽస్మి సర్వానితి పాండుపుత్రా--
నహం హంతా ఫల్గునస్యేతి మోహాత్॥ 8-69-39(58394)
కచ్చిద్వచోఽస్య వితథం త్వయా కృతం
యత్తత్ప్రియామవదత్తాత కర్ణః।
సభామథ్యే రూక్షమనేకరూపం
ధిక్పాండవానపతిస్త్వం హి కృష్ణే॥ 8-69-40(58395)
కచ్చిద్భువం శత్రురయం మహాత్మా
హ్యధారయద్ద్వాదశ యః సమాస్తు।
కర్ణో వ్రతం ఘోరమమిత్రసాహో
దుర్యోధనస్యార్థనివిష్టబుద్ధిః॥ 8-69-41(58396)
పాదౌ న ధావే యావదహం న హన్మి
ధనంజయం సమరేషూగ్రవేగం।
కచ్చిద్రణే ఫల్గున తం నిహత్య
కచ్చిద్వ్రతం తస్య భగ్నం త్వయాఽద్య॥ 8-69-42(58397)
యోఽసౌ కృష్ణామబ్రవీద్దుష్టబుద్ధిః
కర్ణః సభాయాం కురువీరమధ్యే।
కిం పాండవాంస్త్వం న జహాసి కృష్ణే
సుదుర్బలాన్పతితాన్హీనసత్వాన్॥ 8-69-43(58398)
యోఽసౌ కర్ణః ప్రత్యజానాత్త్వదర్థే
నాహం హత్వా సహ కృష్ణేన పార్థం।
ఇహోపయాతేతి స పాపబుద్ధిః
కచ్చిచ్ఛేతే శరసంభిన్నగాత్రః॥ 8-69-44(58399)
కచ్చిత్సంగ్రామో విదితో వై తవాయం
సమాగమే సృంజయ కౌరవాణాం।
యేనావస్థామీదృశీం ప్రాపితోఽహం
కచ్చిత్త్వయా సోఽద్య హతో దురాత్మా॥ 8-69-45(58400)
కచ్చిత్త్వయా తస్య సుమందబుద్ధే--
ర్గాండీవముక్తైర్విశిఖైర్జ్వలద్భిః।
సకుండలం భానుమదుత్తమాంగం
కాయాత్ప్రకృత్తం యుధి సవ్యసాచిన్॥ 8-69-46(58401)
యత్తన్మయా బాణసమర్పితేన
ధ్యాతోఽసి కర్ణస్య వధాయ వీర।
తన్మే త్వయా కచ్చిదమోఘమద్య
ధ్యానం కృతం కర్ణనిపాతనేన॥ 8-69-47(58402)
యద్దర్పపూర్ణః స సుయోధనోఽస్మా--
ందిధక్షతే కర్ణసమాశ్రయేణ।
కచ్చిత్త్వయా సోఽద్య సమాశ్రయోఽస్య
భగ్నః పరాక్రంయ సుయోధనస్య॥ 8-69-48(58403)
యో నః పురా షంఢతిలానవోచ--
త్సభామధ్యే కౌరవాణాం సమక్షం।
స దుర్మతిః కచ్చిదుపేత్య సంఖ్యే
త్వయా హతః సూతపుత్రోఽత్యమర్షీ॥ 8-69-49(58404)
యః ప్రాహిణోత్సూతపుత్రో దురాత్మా
కృష్ణాం జితాం సౌబలేహానయేతి।
స మందబుద్ధిర్నిహతః ప్రసహ్య
వైకర్తనస్త్వద్య కచ్చిన్మహాత్మన్॥ 8-69-50(58405)
యః శస్త్రభృచ్ఛ్రేష్ఠతమం పృథివ్యాం
పితామహం వ్యాక్షిపదల్పచేతాః।
సంఖ్యాయమానోఽర్ధరథః స కచ్చి--
త్త్వయాం హతోఽద్యాధిరథిర్మహాత్మన్॥ 8-69-51(58406)
అమర్షజం నికృతిసమీరణేరితం
హృది స్థితం జ్వలనమిమం సదా మమ।
హతో మయా సోఽద్య సమేత్య కర్ణ
ఇతి బ్రువన్ప్రశమయసేఽద్య ఫల్గున॥ ॥ 8-69-52(58407)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి సప్తదశదివసయుద్ధే ఏకోనసప్తతితమోఽధ్యాయః॥ 69 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-69-5 అరిష్టయోః శుభయోః॥
8-69-7 అనుజ్ఞాతం అనుగృహీతం॥
8-69-10 అనలానిలయోరితి క్రమాత్తేజోబలాభ్యాం॥
8-69-13 అపసవ్యః కృతశ్చాస్మి ఇతి ఖ.ఘ.పాఠః॥
8-69-17 నాహం తం సోఢుముత్సహే ఇతి క.ఙ.పాఠః॥
8-69-19 కృష్ణగ్రీవో రక్తశిరాః శ్వేతపక్షో విహగమః।
స వై వాధ్రీణసః ప్రోక్తో యాజ్ఞికైః పితృకర్మణీతి ప్రాంచః।
వాఘ్రీణస ఇవ ద్విప ఇతి ఝ.పాఠః॥
8-69-26 యథా నః కుశలం తథా ఇతి క.ఙ.పాఠః॥
8-69-38 విహంగైర్వాణైః॥
8-69-39 శ్వాఘతే ఆత్మానమితి శేషః॥
8-69-47 బాణేభ్యః సమర్పితేన కర్ణబాణైరత్యంతం ప్రవిద్ధేనేత్యర్థః॥
8-69-69 ఏకోనసప్తతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.